Δραστηριότητες

find-smaroula-fb

find-playback-fb
Ψυχόδραμα

Τι είναι το ψυχόδραμα;

Είναι μια ψυχοθεραπευτική μέθοδος που βασίζεται στο θέατρο. Γίνεται στα πλαίσια μιας ομάδας και διευθύνεται από κάποιο ειδικό θεραπευτή που έχει εκπαιδευτεί στην συγκεκριμένη μέθοδο. Εμπνευστής και θεμελιωτής του ψυχοδράματος είναι ο ψυχίατρος Jacob Levy Moreno.

Το ψυχόδραμα ολοκληρώθηκε σαν θεραπευτική παρέμβαση μετά το 1925 όταν ο Moreno μετανάστευσε στην Αμερική. Το 1936 ίδρυσε ένα σανατόριο και ένα θέατρο στο Beacon της Νέας Υόρκης όπου και εργάστηκε μέχρι το θάνατό του το 1974.

Το ψυχόδραμα δεν χρησιμοποιείται μόνο σα μέθοδος ψυχοθεραπείας αλλά έχει εξελιχθεί σαν μέσο διδασκαλίας και γενικότερα χρησιμοποιείται για να ευαισθητοποιήσει τον κάθε συμμετέχοντα σε θέματα που αφορούν στη ζωή του, στις σχέσεις του, στα πιστεύω του και στις στάσεις του.

Ποια είναι τα βασικά στοιχεία της μεθόδου;

  • Η ομάδα είναι το βασικό στοιχείο γιατί μέσα στην ομάδα που αντιπροσωπεύει την κοινωνία, εκδραματίζονται όλες οι σκηνές μέσα από τις οποίες ο πρωταγωνιστής θα μπορέσει να επεξεργαστεί το υλικό που τον ενδιαφέρει.
  • Ο πρωταγωνιστής είναι το άτομο που σε μια συγκεκριμένη ψυχοδραματική συνεδρία, με τη βοήθεια του συντονιστή και της ομάδας, θα επεξεργαστεί το θέμα του.
  • Ο συντονιστής είναι ο εκπαιδευμένος θεραπευτής που διευθύνει την όλη διαδικασία.
  • Το θεραπευτικό συμβόλαιο είναι η συμφωνία που γίνεται ανάμεσα στον συντονιστή και τον πρωταγωνιστή πάνω στην οποία θα βασιστεί όλο το ψυχόδραμα ώστε η δουλειά που θα γίνει να εστιάσει στην ανάγκη του πρωταγωνιστή.
  • Η σκηνή είναι ο χώρος μέσα στον οποίο εκδραματίζονται σκηνές από τη ζωή του πρωταγωνιστή σα να συμβαίνουν αυτή τη στιγμή.
  • Τα «βοηθητικά εγώ» είναι τα μέλη της ομάδας που ενσαρκώνουν τους ρόλους που συμμετέχουν σε μια σκηνή που εκδραματίζεται. Αυτά τα επιλέγει ο ίδιος ο πρωταγωνιστής. Αυτοί οι ρόλοι μπορεί να είναι υπαρκτά πρόσωπα (θεία, μαμά, αδελφός, κλπ), ή και συναισθήματα (χαρά, φόβος, κλπ), ή ακόμη και αισθήσεις (σύγχυση, θολούρα, κλπ).
  • Η κάθαρση είναι η στιγμή που ο πρωταγωνιστής εκφράζει κάποιο καταπιεσμένο συναίσθημα το οποίο τον έχει μπλοκάρει στη ζωή του και έτσι απελευθερώνεται.
  • Το μοίρασμα είναι η τελευταία φάση μιας ψυχοδραματικής συνεδρίας όπου όλη η ομάδα κάθεται σε κύκλο και τα μέλη μοιράζονται με τον πρωταγωνιστή τα δικά τους συναισθήματα και σκέψεις είτε μέσα από κάποιο ρόλο που έπαιξαν, είτε μοιράζονται εμπειρίες από τη δική τους προσωπική ζωή που συνδέονται με αυτά που εκδραματίστηκαν στη σκηνή.
Που αποσκοπεί το ψυχόδραμα;
  • Βοηθά τον πρωταγωνιστή να συνειδητοποιήσει τις συμπεριφορές, τα συναισθήματα και τα δυσλειτουργικά πιστεύω που τροφοδοτούν τα προβλήματά του μέσα στις σχέσεις που δομεί με τον εαυτό του και το περιβάλλον του.
  • Βοηθά τον πρωταγωνιστή να δει από πού προέρχονται αυτές οι συμπεριφορές και τα συναισθήματα και πώς έχουν εδραιωθεί μέσα του τα δυσλειτουργικά πιστεύω.
  • Δίνει στον πρωταγωνιστή τη δυνατότητα και την ευκαιρία να εκφράσει καταπιεσμένα συναισθήματα που κουβαλούσε για πολύ καιρό.
  • Προσφέρει στον πρωταγωνιστή τη δυνατότητα να επανεξετάσει τις σκέψεις του και τις στάσεις του απέναντι στο πρόβλημα και να υιοθετήσει μια αυθόρμητη και αυθεντική συμπεριφορά.
  • Φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά και τους βοηθά να συνδεθούν ουσιαστικά μέσα από αυθεντικά αισθήματα αλληλεγγύης.

Τι ακριβώς εννοεί ο Moreno με τον όρο αυθόρμητη συμπεριφορά;

Ο Moreno αναφέρει πως ο αυθορμητισμός είναι ο καταλύτης για να υπάρξει η δημιουργικότητα. Πιο συγκεκριμένα, δημιουργικότητα είναι:
1. Μια νέα αντίδραση σε μια παλιά κατάσταση, αντί για μια παλιά στερεοτυπική αντίδραση.
2. Μια επαρκής αντίδραση σε μια νέα κατάσταση, αντί μιας απουσίας αντίδρασης μόνο και μόνο επειδή η κατάσταση είναι νέα.
3. Μια επαρκής αντίδραση σα συνδυασμός μιας παλιάς και μιας νέας αντίδρασης.

Τυπική Συνεδρία Κλασικού Ψυχοδράματος:

Warm- up (ζέσταμα): άσκηση με στόχο τον εντοπισμό υλικού προς διερεύνηση.
Επιλογή πρωταγωνιστή: κοινωνιομετρική προσέγγιση για τον εντοπισμό του θέματος που απασχολεί την ομάδα (shared theme of the group).
Συμβόλαιο: θεραπευτική συμφωνία με τον πρωταγωνιστή.
Δράμα:
1η σκηνή: πρόσφατη σκηνή στην οποία βλέπουμε το πρόβλημα.
2η σκηνή: παλαιότερη εμπειρία που σχετίζεται με το πρόβλημα μετά τον επαναπροσδιορισμό του προβλήματος (reframing).
3η σκηνή (locus scene): η σκηνή στην οποία γεννήθηκε το πρόβλημα- κάθαρση.
4η σκηνή (training scene): επανάληψη της πρώτης σκηνής στην οποία ο πρωταγωνιστής δοκιμάζει μια νέα αντίδραση στην παλιά κατάσταση (spontaneity).
Μοίρασμα (sharing): τα μέλη μοιράζονται με τον πρωταγωνιστή προσωπικά τους βιώματα σχετικά με το δράμα.
Processing: ανάλυση του δράματος & ανάλυση ρόλων (έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα).

 

Η ψυχολόγος και ψυχοδραματίστρια Δρ. Σμαρούλα Παντελή διευθύνει ομάδες ψυχοδράματος σε εβδομαδιαία βάση. Επίσης οργανώνει και συντονίζει μονοήμερα και διήμερα σεμινάρια στα οποία μπορούν να συμμετέχουν άτομα που ενδιαφέρονται να γνωρίσουν από κοντά το ψυχόδραμα μέσα από το προσωπικό τους βίωμα.

 

 
patakis-logo